Okuriko Okuriko
auto_fix_high Sihirli Gözlükler
info
text_format Disleksi Modu
Tema
Dil
auto_fix_high Sihirli Gözlükler
Nasıl Çalışır? Daha fazla bilgi al
Giriş

Buzun Altındaki Göze: Etkinlik Kâğıdı

9-10 yaş · 4-5. sınıf · Macera · cevap anahtarlı, ücretsiz

Bu hikâye ücretsiz: öğrenciler üye olmadan okuriko.com'da okuyabilir. Akıllı tahtada birlikte okuyup seçim anlarında sınıfça oylama yapabilirsiniz.

Okuriko · Okuduğunu Anlama Etkinlik Kâğıdı 9-10 yaş · 4-5. sınıf

Buzun Altındaki Göze

Hikâyeyi oku: okuriko.com/tr/hikaye-oku/buzun-altindaki-goze/

Adı Soyadı:
Sınıfı:
Tarih:

Hikâyeyi okuduktan sonra soruları cevapla. Sorular, hangi seçimi yaparsan yap herkesin okuduğu başlangıç bölümünden.

1. Okuduğunu Anlama (5N1K)

  1. 1. Kim? Lale, koyu lekeyi kimin mutlaka bilmesi gerektiğini düşünür?

  2. 2. Ne? Hasan Dede, köyde herkesin bildiği hangi kuralı söyler?

  3. 3. Nerede? Lale koyu lekeyi nerede görür?

  4. 4. Ne zaman? Kars'tan gelecek turist otobüsleri ne zaman gelecektir?

  5. 5. Neden? Cumartesi turları Oktay Abi için neden bu kadar önemlidir?

  6. 6. Nasıl? Oktay Abi buzun sağlam olduğuna nasıl karar vermiştir?

2. Kelime Eşleştirme

Her kelimeyi anlamıyla eşleştir. Anlamın harfini kelimenin yanındaki kutuya yaz.

  1. 1. burgu
  2. 2. koşum
  3. 3. kamışlık
  4. 4. yalak
  5. 5. ark
  6. 6. buğu
  • a) Atı kızağa ya da arabaya bağlamak için takılan kayışlardan ve halkalardan oluşan takım.
  • b) Suyu bir yerden başka bir yere akıtmak için toprağa açılmış küçük su yolu.
  • c) Soğuk havada suyun ya da nefesin üstünde görünen ince, beyaz buhar.
  • d) Göl ya da dere kıyısında uzun, ince kamışların sık sık bir arada büyüdüğü yer.
  • e) Çeşmeden akan suyun biriktiği, taştan yapılmış uzun tekne.
  • f) Buzu ya da tahtayı delmek için çevrilerek kullanılan, ucu sarmal biçimli alet.

3. Düşün ve Yaz

  1. • İlk seçimde Lale'yi Gülizar Nine'ye eski sözü sormaya mı gönderdin, yoksa dedesini yolun kenarında ölçmeye mi ikna ettirdin? Neden o yolu seçtin?

  2. • Lale ahırda söylemek istediğini söyleyemedi. Sen de haklı olduğunu düşündüğün bir şeyi bir büyüğe söylemekte zorlandığın oldu mu? Sana ne cesaret verirdi?

  3. • Oktay Abi'nin kışlık kazancı kızak turlarına bağlı. Birini bir tehlikeye karşı uyarırken onun neler kaybedebileceğini de düşünmek neden önemli olabilir?

  4. • Evde, okulda ya da su kenarında uyduğunuz güvenlik kuralları neler? Sence bu kurallar neden konmuş?

Etkinlik

Lale'nin haritası gibi bir ölçüm haritası yapın: bahçede ya da parkta kısa bir yol seçin, birkaç adımda bir durup cetvelle kar derinliğini (kar yoksa çim boyunu) ölçün ve her sayıyı kâğıda çizdiğiniz yolun üstüne yazın. Sonra sayıların nerede değiştiğini ve tek bir ölçümün neden yetmeyebileceğini konuşun; bu sırada donmuş su birikintilerine ve göletlere hiç basmayın.

okuriko.com · Sınıfta ve evde kullanmak için çoğaltılabilir. Daha fazla etkinlik kâğıdı: okuriko.com/tr/etkinlik-kagitlari/
Okuriko · Öğretmen ve Veli Sayfası Buzun Altındaki Göze

Bu hikâyede çocuklar, Çıldır Gölü kıyısındaki bir köyde Lale'yle birlikte kızak yolunun yanındaki koyu buzu kıyıdan araştırıyor: ölçümleri kaydediyor, dikkatle gözlem yapıyor, köyün yaşlılarını dinliyor. Hikâye buz güvenliğini öğretirken geçimi kızak turlarına bağlı Oktay'ın kaygısını da ciddiye alıyor. Seçimler, Lale'nin hangi kanıtın peşine düşeceğini ve bulduklarını kime, nasıl anlatacağını belirliyor.

Kazanımlar

  • Bir ölçümün yalnızca yapıldığı yer hakkında bilgi verdiğini, göl buzunun her yerde aynı kalınlıkta olmayabileceğini fark eder.
  • Bir soruyu cevaplamak için ölçüm, gözlem ve büyüklerin hatırladıkları gibi farklı kanıtları bir araya getirmeyi öğrenir.
  • Buzu büyüklerin ölçtüğünü, çocukların kıyıda kaldığını ve koyu, kurşun renkli görünen buzun bir tehlike işareti olduğunu öğrenir.
  • Bir tehlikeyi haber verirken bundan etkilenecek kişinin kaygılarını da gözetmenin neden önemli olduğunu düşünür.

Ders alanları: Fen Bilimleri, Matematik, Hayat Bilgisi. Değerler: Merak, Cesaret, Empati.

Cevap Anahtarı

  1. 1. Her hafta sonu o yoldan kızak süren Oktay Abi'nin bilmesi gerektiğini düşünür.
  2. 2. Buzu büyükler ölçer, çocuk buza ayak basmaz.
  3. 3. Kızak yolunun hemen kenarında, karın eridiği ve buzun kurşun gibi koyulaştığı yerde görür.
  4. 4. Cumartesi günü gelecektir; duvardaki takvimde o gün kırmızı kalemle daire içine alınmıştır.
  5. 5. Atı Duman'ın yemi de bütün kışlık kazancı da o turlardan çıkar.
  6. 6. Pazartesi yolun başında burguyla ölçmüş ve buzu elli santim bulmuştur.

Kelime eşleştirme: 1-f, 2-a, 3-d, 4-e, 5-b, 6-c

Bilgi Köşesi

Çıldır Gölü nerededir, kışın donar mı?
Çıldır Gölü, Ardahan ve Kars illerinin sınırları içinde, deniz seviyesinden 1959 metre yükseklikte bulunan ve 123 kilometrekarelik alanıyla Doğu Anadolu'nun en büyük tatlı su gölü olan bir göldür. Göl kışın donar; balıkçılar kalın buz tabakasını kırarak buzun altından balık avlar. (Kaynak: Vikipedi)
Donmuş bir göl neden ses çıkarır?
Büyük sıcaklık değişimleri buz tabakasında çatlaklar açar ve her çatlak, buzun içinde yayılan titreşimler olarak enerji salar. Buzda ince (tiz) sesler kalın seslerden daha hızlı ilerlediği için önce ince ses, hemen ardından kalın ses kulağa ulaşır; bu yüzden buzun sesi ıslığa benzeyen, uzayıp kayan bir tını kazanır. (Kaynak: Discover Magazine)
Buzun rengi ne kadar sağlam olduğu hakkında ne söyler?
En sağlam buz berrak, mavimsi buzdur; ıslak karın donmasıyla oluşan beyaz, bulanık buz bunun ancak yarısı kadar dayanıklıdır. Gri buz güvenli değildir, çünkü grilik buzun içinde su olduğunu gösterir. (Kaynak: Parks Canada (Banff Milli Parkı))
Üstünde yürümek için göl buzu ne kadar kalın olmalı?
Kanada milli parkları, tek başına yürümek ya da paten kaymak için en az 15 santimetre, grup hâlinde kaymak ya da oyun oynamak için en az 20 santimetre kalınlıkta buz öneriyor. Kalınlık buzda delik açılarak ölçülür ve buzun bulunduğu yer, suyun derinliği, hava sıcaklığındaki değişimler gibi birçok etkene bağlıdır. (Kaynak: Parks Canada (Banff Milli Parkı))

Sınıfta kullanım: hikâyeyi akıllı tahtada birlikte okuyun, seçim anlarında öğrencilerin oylamasıyla ilerleyin; farklı sonları görmek için ikinci okumada başka seçimler yapın.

menu_bookHikâye sayfası schoolTüm etkinlik kâğıtları