Çekmecedeki Şehir
Hikâyeyi oku: okuriko.com/tr/hikaye-oku/cekmecedeki-sehir/
Hikâyeyi okuduktan sonra soruları cevapla. Sorular, hangi seçimi yaparsan yap herkesin okuduğu başlangıç bölümünden.
1. Okuduğunu Anlama (5N1K)
-
1. Kim? Nehir'in köşede fark ettiği eski çekmece kime aittir?
-
2. Ne? Nehir çekmecenin içinde neler olabileceğini hayal eder?
-
3. Nerede? Hikâyenin başında Nehir yağmuru nereden izler?
-
4. Ne zaman? Nehir çekmeceyi ne zaman fark eder?
-
5. Neden? Nehir neden oyuncaklarıyla oynamak istemez?
-
6. Nasıl? Nehir kulpu ilk çektiğinde çekmece nasıl açılır?
2. Kelime Eşleştirme
Her kelimeyi anlamıyla eşleştir. Anlamın harfini kelimenin yanındaki kutuya yaz.
- 1. kulp
- 2. tereddüt
- 3. makara
- 4. kurdele
- 5. meydan
- 6. kıvılcım
- a) Ateşten sıçrayan küçük parlak parça; hikâyede birden akla gelen bir fikir ya da içte kıpırdayan küçük bir istek anlamında kullanılır.
- b) Çekmece, kapı ya da fincan gibi şeyleri tutup çekmeye yarayan tutamak.
- c) Şehirde ya da kasabada insanların toplandığı geniş, açık alan.
- d) Üzerine iplik sarılan, ortası delik, silindir biçiminde küçük parça.
- e) Bir şeyi yapıp yapmamakta kararsız kalma, duraksama.
- f) Bağlamak ya da süslemek için kullanılan ince, uzun ve renkli kumaş şerit.
3. Düşün ve Yaz
-
• İlk seçimde Nehir'e çekmeceyi açtırdın mı, yoksa onu pencereye mi döndürdün? Neden o yolu seçtin?
-
• Canının çok sıkıldığı bir günde evdeki sıradan bir eşyadan yeni bir oyun çıkardığın oldu mu? O eşyayı neye dönüştürdün?
-
• Hikâyedeki koca sarı düğme gibi ilk bakışta hiçbir yere uymayan bir eşya bulsaydın, onu neye dönüştürürdün?
-
• Çok emek verdiğin bir şeye kardeşin ya da bir arkadaşın katılmak istese ne hissederdin? Paylaşmak sana ne zaman zor, ne zaman kolay gelir?
Etkinlik
Düğme, makara, boş kutu, kurdele, mandal gibi evdeki küçük eşyalarla halıda ya da masada birlikte minik bir şehir kurun; sonra her biriniz şehrin bir köşesini seçip orada yaşayan biri hakkında kısa bir hikâye anlatsın. Evde küçük kardeş varsa düğme gibi ağza alınabilecek parçaları ondan uzak tutun.
Bu hikâyede çocuklar, yağmurlu bir günde canı sıkılan Nehir'le birlikte annesinin eski çekmecesinden çıkan düğme, makara, anahtar ve kurdelelerle halının üstünde kendi dünyalarını kurmayı deniyor. Hikâye, can sıkıntısının hayal gücüne nasıl kapı açabileceğini ve emek verilen bir şeyi paylaşmanın neden zor gelebileceğini konuşmak için fırsat sunuyor. Seçimler, Nehir'in merakına uyup uymayacağını ve kurduğu dünyayı ne kadar paylaşacağını belirliyor.
Kazanımlar
- Düğme, makara, anahtar ve kurdele gibi sıradan eşyalara yeni anlamlar vererek hayal gücüyle bir dünya kurmayı keşfeder.
- Can sıkıntısının insanı yeni bir oyun ya da fikir aramaya itebileceğini fark eder.
- Merak ile tereddüt arasında kalınca seçenekleri tartarak karar vermeyi görür.
- Emek verdiği bir şeyi başkasıyla paylaşmanın neden zor gelebileceğini ve birlikte çalışmanın nelere yol açabileceğini düşünür.
Ders alanları: Görsel Sanatlar, Hayat Bilgisi, Türkçe. Değerler: Merak, Paylaşma, İş birliği.
Cevap Anahtarı
- 1. Annesine aittir; çekmece hep orada durmaktadır ama Nehir ona daha önce hiç dikkat etmemiştir.
- 2. Parlayan taşlar, eski mektuplar ya da hiç tahmin edemeyeceği bambaşka bir şey olabileceğini hayal eder.
- 3. Odasındaki pencerenin camına yaslanıp damlaların kaymasını izler.
- 4. Oyuncaklarından sıkılıp odada dolaşırken gözü köşedeki eski mobilyalara takıldığında fark eder.
- 5. Hepsi ona eski ve tanıdık gelir; daha önce hiç görmediği yeni bir şey ister.
- 6. Tam açılmaz; Nehir çekmecenin sıkıştığını düşünür.
Kelime eşleştirme: 1-b, 2-e, 3-d, 4-f, 5-c, 6-a
Bilgi Köşesi
- Can sıkıntısı yaratıcılığı artırabilir mi?
- Bazı deneyler bunun mümkün olduğunu gösteriyor. Central Lancashire Üniversitesi'nden psikologların 2013'te sunduğu bir çalışmada, önce 15 dakika telefon rehberinden numara kopyalayan katılımcılar, ardından iki strafor bardağın başka hangi işlere yarayabileceğini sıralarken bu sıkıcı işi yapmayanlardan daha yaratıcı oldu. Araştırmacılar bunu, sıkıcı işin zihne hayal kurmak için yer açmasıyla açıklıyor. (Kaynak: ScienceDaily)
- Serbest parçalarla oyun nedir?
- Çocukların taşıyıp birleştirebildiği, tek bir kullanım biçimi olmayan malzemelerle (doğal malzemeler, yapı parçaları, artık eşyalar, rastgele bulunmuş nesneler) oynanan oyundur. Kavram, İngiliz ressam ve heykeltıraş Simon Nicholson'ın 1971'de yayımladığı “serbest parçalar kuramı”na dayanır: Nicholson'a göre bir ortamda yaratıcılık ve keşif olasılığı, oradaki değişkenlerin sayısı ve çeşidiyle doğru orantılıdır. Kuram bugün okul öncesi eğitimde ve oyun çalışmalarında etkili. (Kaynak: Vikipedi (İngilizce))
- Oyun çocukların gelişimi için neden önemlidir?
- Amerikan Pediatri Akademisi'nin 2018'de yayımladığı “Oyunun Gücü” raporuna göre oyun beyni geliştirir, planlama ve kendini denetleme gibi yürütücü işlev becerilerinin anahtarıdır ve stresin olumsuz etkilerine karşı tampon görevi görür. Rapor, oyunun dil, matematik ve sosyal becerileri öğrenmeye yardım ettiğini, ebeveynlerle ve yaşıtlarla oynamanın da çok önemli olduğunu belirtiyor. (Kaynak: Amerikan Pediatri Akademisi (HealthyChildren.org))
- Düğme ne zamandan beri kullanılıyor?
- Bilinen en eski düğme benzeri nesneler İndus Vadisi'nde bulunmuştur ve MÖ 2800-2600 yıllarına tarihlenir; bunlar giysi iliklemek için değil, süs ya da mühür olarak kullanılıyordu. Giysileri düğmeyle kapatmaya yarayan ilikler ise ilk kez 13. yüzyılda Almanya'da ortaya çıktı. (Kaynak: Vikipedi (İngilizce))
Sınıfta kullanım: hikâyeyi akıllı tahtada birlikte okuyun, seçim anlarında öğrencilerin oylamasıyla ilerleyin; farklı sonları görmek için ikinci okumada başka seçimler yapın.