Dinozorlar Vadisi
Hikâyeyi oku: okuriko.com/tr/hikaye-oku/dinozorlar-vadisi/
Hikâyeyi okuduktan sonra soruları cevapla. Sorular, hangi seçimi yaparsan yap herkesin okuduğu başlangıç bölümünden.
1. Okuduğunu Anlama (5N1K)
-
1. Kim? Kaan, yerin altından gelen derin uğultuyu duyunca orada kimlerin olabileceğini düşünür?
-
2. Ne? Kaan ödevini yaparken hangi sözcüğü okumakta zorlanır?
-
3. Nerede? Kaan gözlerini açtığında kendini nerede bulur?
-
4. Ne zaman? Kaan, buralarda dinozorların da olabileceğini ne zaman düşünür?
-
5. Neden? Kaan küçük fısıltının peşinden neden gitmek ister?
-
6. Nasıl? Kaan nasıl uykuya dalar?
2. Kelime Eşleştirme
Her kelimeyi anlamıyla eşleştir. Anlamın harfini kelimenin yanındaki kutuya yaz.
- 1. eğreltiotu
- 2. ürkek
- 3. uğultu
- 4. kaldıraç
- 5. fosil
- 6. siluet
- a) Kolayca korkan, çekingen.
- b) Çiçek açmayan, tüy gibi uzun yaprakları olan yeşil bir bitki; vadideki eğreltiotları Kaan'dan bile uzundur.
- c) Bir noktaya dayanan sağlam bir çubuğun bir ucuna bastırarak ağır bir şeyi daha az güçle kaldırmaya yarayan basit alet.
- d) Uzaktan gelen, boğuk ve sürekli ses.
- e) Bir şeyin ayrıntıları görünmeden, yalnızca dış çizgileriyle görünen karaltısı.
- f) Çok eski zamanlarda yaşamış bir canlının taşlaşarak bugüne kalan kalıntısı ya da izi.
3. Düşün ve Yaz
-
• İlk seçimde Kaan'ı küçük fısıltıya mı, büyük uğultuya mı gönderdin? Neden o yolu seçtin?
-
• Kaan başta dinozor kitabını çok sıkıcı buluyor. Senin de önce sıkıcı bulup sonra merak ettiğin bir konu oldu mu? Ne değişti?
-
• Hikâyede acele etmekle sabırla beklemek arasındaki farkı nerede gördün? Sen hangi durumlarda acele edersin, hangilerinde beklemeyi seçersin?
-
• Korkmuş ya da yalnız kalmış birine yardım etmek için neler söylersin, neler yaparsın?
Etkinlik
Oyun hamuruna ya da ıslak kuma oyuncak hayvanların ayaklarını bastırıp izleri kurumaya bırakın. Sonra birbirinize izlere bakarak hangi hayvanın bıraktığını ve hangi yöne yürüdüğünü tahmin ettirin.
Bu hikâyede çocuklar, dinozor ödevinin başında uyuklayan Kaan'la birlikte dev eğreltiotlarıyla dolu bir vadiye düşüyor ve iki ayrı sesten hangisinin peşine gideceğine karar veriyor. Kaan'ın kitapta okuduğu fosil izleri, kaldıraç ve uzun boyunlu dinozorlarla ilgili bilgilerin yolda işe yaraması, sıkıcı sanılan bir konunun merak uyandırabileceğini gösteriyor. Hikâye sabır ve yardımlaşma üzerine konuşmaya da kapı açıyor.
Kazanımlar
- Dinozor ayak izlerinin yumuşak zeminde oluşup zamanla taşlaşarak fosile dönüşebildiğini öğrenir.
- Kitapta okunan bilgilerin (kaldıraç, fosil izleri, uzun boyunlu dinozorların beslenmesi gibi) gerçek bir durumda işe yarayabileceğini fark eder.
- Acele etmeden, sabırla bakınca daha çok şey fark edilebileceğini düşünür.
- İki seçenek arasında kalınca her birinin neden çekici olduğunu tartarak karar vermeyi dener.
Ders alanları: Fen Bilimleri, Türkçe. Değerler: Merak, Sabır, Yardımseverlik.
Cevap Anahtarı
- 1. Koca bir sürünün olabileceğini düşünür ve onları görmek ister.
- 2. Kalın dinozor kitabındaki, “Tirano…” diye başlayan uzun bir dinozor adını okumakta zorlanır.
- 3. Kendisinden bile uzun dev eğreltiotlarıyla dolu bir vadide bulur.
- 4. Vadinin kitaptaki resimlere tıpatıp benzediğini fark ettiğinde düşünür.
- 5. Birinin yardıma ihtiyacı olabileceğini düşünür.
- 6. Kitaba yaslanıp başını dirseklerine koyar ve gözkapakları yavaşça kapanır.
Kelime eşleştirme: 1-b, 2-a, 3-d, 4-c, 5-f, 6-e
Bilgi Köşesi
- Dinozorlar ne zaman yaşadı?
- İlk dinozorlar 230 milyon yılı aşkın bir süre önce, Triyas döneminde ortaya çıktı. Kuşlar dışındaki bütün dinozorların soyu yaklaşık 66 milyon yıl önce tükendi; bilim insanları bugün kuşları dinozorların yaşayan torunları olarak kabul ediyor. (Kaynak: Vikipedi)
- İnsanlar ile dinozorlar aynı zamanda yaşadı mı?
- Hayır. Kuş dışındaki dinozorların soyu tükendikten sonra, insanlar ortaya çıkana kadar yaklaşık 65 milyon yıl geçti. Yani insanlar bu dinozorlarla hiçbir zaman karşılaşmadı. (Kaynak: ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS))
- Dinozor ayak izleri nasıl fosil olur?
- Bir dinozor yumuşak çamura ya da ıslak kuma bastığında bir iz kalır. Bu iz bozulmadan önce sertleşir ya da üstü yeni kum ve çamurla örtülürse, katmanlar zamanla kayaya dönüşür ve iz taşın içinde korunur. Kemik gibi bir vücut parçası değil, canlının bıraktığı bir iz olduğu için bunlara iz fosil denir. (Kaynak: Kaliforniya Üniversitesi Paleontoloji Müzesi (UCMP))
- Uzun boyunlu dinozorlar sürü hâlinde mi yaşardı?
- Fosil kanıtlar öyle olduğunu gösteriyor. Birlikte bulunan kemik yatakları ve fosil ayak izi yolları, sauropod denen uzun boyunlu dinozorların sürüler kurduğunu ortaya koyuyor; bazı türlerde yavruların yetişkinlerden ayrı sürüler oluşturduğu düşünülüyor. (Kaynak: Vikipedi (İngilizce))
Sınıfta kullanım: hikâyeyi akıllı tahtada birlikte okuyun, seçim anlarında öğrencilerin oylamasıyla ilerleyin; farklı sonları görmek için ikinci okumada başka seçimler yapın.