Merdiven Altı Kütüphanesi
Hikâyeyi oku: okuriko.com/tr/hikaye-oku/merdiven-alti-kutuphanesi/
Hikâyeyi okuduktan sonra soruları cevapla. Sorular, hangi seçimi yaparsan yap herkesin okuduğu başlangıç bölümünden.
1. Okuduğunu Anlama (5N1K)
-
1. Kim? Merdiven altındaki raftaki kitaplar kimindir?
-
2. Ne? İlke, rafı kurtarmak için ne önerir?
-
3. Nerede? Raf cuma akşamı kaldırılırsa Hulusi Efendi onu nereye koyacaktır?
-
4. Ne zaman? Hulusi Efendi'ye göre kâğıtçı ne zaman gelecek?
-
5. Neden? Kemal Bey rafın merdiven altından kaldırılmasını neden istiyor?
-
6. Nasıl? Nevin Hanım, K.'nin kitaplığın en sadık okuru olduğunu nasıl anlar?
2. Kelime Eşleştirme
Her kelimeyi anlamıyla eşleştir. Anlamın harfini kelimenin yanındaki kutuya yaz.
- 1. kâğıtçı
- 2. sahanlık
- 3. takoz
- 4. ulak
- 5. koz
- a) Haber, mektup ya da eşya götürüp getiren kişi.
- b) Eski kâğıt ve kartonları toplayıp geri dönüşüme götüren kişi.
- c) Bir tartışmada karşındakini ikna etmek için elinde tuttuğun, sonuca götürebilecek güçlü kanıt ya da imkân.
- d) Bir eşyanın altına ya da arkasına konarak onu sabitleyen veya bir yerden ayıran küçük, kalın tahta parçası.
- e) Apartmanda merdivenlerin her katta ulaştığı, daire kapılarının açıldığı düz alan.
3. Düşün ve Yaz
-
• İlk seçimde Mete'yi Kemal Bey'le rafa yer aramaya mı gönderdin, yoksa İlke'yle gizemli K.'nin peşine mi düşürdün? Neden o yolu seçtin?
-
• Kemal Bey'in kuralı ilk başta Mete'ye gereksiz geliyor. Sana haksız görünen bir kuralın nedenini öğrendiğinde fikrin hiç değişti mi? Ne olmuştu?
-
• Birinin kimseye anlatmadığı bir şeyi öğrensen, bunu herkese söylemek mi, söyleyip söylememeyi ona bırakmak mı daha doğru olur? Neden?
-
• Apartmanınızda, sokağınızda ya da okulunuzda herkesin kullanabileceği bir kitap paylaşım rafı olsa, düzeninin korunması için hangi kuralları koyardınız?
Etkinlik
Evinizde, apartmanınızda ya da okulunuzda bir kitap paylaşım rafı için yer arayın: merdivenleri, koridorları ve çıkış kapılarının önünü boş bırakan, kuru ve aydınlık bir köşe bulup şerit metreyle ölçün ve basit bir kroki çizin. Ardından yöneticiye ya da öğretmene sunmak için "Kitapları kim düzenleyecek?" gibi soruları ve cevaplarını içeren kısa bir öneri listesi hazırlayın.
Bu hikâyede çocuklar, apartmanın merdiven altındaki paylaşım kitaplığını kurtarmaya çalışan Mete'yle birlikte bir kuralın arkasındaki nedeni öğreniyor, ödünç defterindeki ipuçlarını izliyor ve komşularla ortak bir çözüm arıyor. Hem yangın güvenliğini hem okumayı ciddiye alan hikâyede seçimler, Mete'nin önce rafa yer mi arayacağını yoksa gizemli okur K.'nin peşine mi düşeceğini belirliyor.
Kazanımlar
- Apartman merdivenlerinin ve kaçış yollarının yangın anında neden boş tutulması gerektiğini öğrenir.
- Haksız görünen bir kurala itiraz etmeden önce o kuralın neden konduğunu sormanın önemini fark eder.
- Ödünç defterindeki tarihler gibi kayıtları karşılaştırarak bir soruya kanıta dayalı cevap aramayı öğrenir.
- Bir öneriyi ölçerek, gelebilecek itirazları önceden düşünerek ve kayıtlarla destekleyerek sunmayı öğrenir.
Ders alanları: Sosyal Bilgiler, Türkçe. Değerler: İş birliği, Saygı, Paylaşma.
Cevap Anahtarı
- 1. Pazar günü İzmir'e, kızının yanına taşınacak olan emekli edebiyat öğretmeni Nevin Hanım'ındır.
- 2. Defterdeki gizemli K.'yi bulup kitaplığın en sadık okurunu cumartesi toplantısına getirmeyi önerir.
- 3. Bodrumdaki deposunda, üzerinde "KÂĞITÇIYA" yazan köşeye koyacaktır.
- 4. Her zamanki gibi cumartesi sabahı gelecek.
- 5. Merdiven altı kaçış yoludur; geçen kış bir yangında dumandan göz gözü görmemiş ve insanlar merdivendeki eşyalara takılmıştır.
- 6. Ödünç defterine bakar ve yalnızca "K." diye imzalayan bu okurun hep en kalın romanları seçtiğini görür.
Kelime eşleştirme: 1-b, 2-e, 3-d, 4-a, 5-c
Bilgi Köşesi
- Apartman merdivenleri neden boş tutulmalı?
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, katlardaki koridorları ve zemin kata inen merdivenleri de kapsayan kaçış yolunu, binanın herhangi bir noktasından sokağa kadar hiçbir şekilde engellenmemiş yol olarak tanımlar. Yönetmeliğe göre çıkışlar ve çıkışa giden yollar her an kullanılabilmesi için engellerden arındırılmış tutulmalıdır; kaçış merdivenlerinin boş bulundurulmasından bina sahipleri ve yöneticileri sorumludur. (Kaynak: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı)
- Herkesin kitap alıp bırakabildiği paylaşım kutuları ne kadar yaygın?
- Bu alanda en bilinen örnek Little Free Library hareketidir: Todd Bol 2009'da ABD'nin Wisconsin eyaletindeki Hudson'da, okumayı seven öğretmen annesinin anısına tek odalı bir okul biçiminde küçük bir kutu yapıp evinin önüne koydu ve içini kitapla doldurdu. Kuruluşun bildirdiğine göre 2025'te 128 ülkede 200.000'den fazla Little Free Library kitap paylaşım kutusu vardı. (Kaynak: Little Free Library)
- Kitaplar nemden nasıl korunur?
- Kitaplar doğrudan yere konmamalı ve dış duvarlardan en az üç inç (yaklaşık 7,5 santimetre) uzakta tutulmalıdır. Nemli ya da durgun hava küf oluşturabileceği için kitapların durduğu yerin havası da iyi dolaşmalıdır. (Kaynak: Northeast Document Conservation Center (NEDCC))
Sınıfta kullanım: hikâyeyi akıllı tahtada birlikte okuyun, seçim anlarında öğrencilerin oylamasıyla ilerleyin; farklı sonları görmek için ikinci okumada başka seçimler yapın.