Nenemin Atkısı
Hikâyeyi oku: okuriko.com/tr/hikaye-oku/nenemin-atkisi/
Hikâyeyi okuduktan sonra soruları cevapla. Sorular, hangi seçimi yaparsan yap herkesin okuduğu başlangıç bölümünden.
1. Okuduğunu Anlama (5N1K)
-
1. Kim? Zarife Nine broşu kimin aldığını düşünür?
-
2. Ne? Zarife Nine broşu pencereye koymadan önce neye sarar?
-
3. Nerede? Tülbent kaybolduğunda Sarman nerededir?
-
4. Ne zaman? Zarife Nine tülbendin kaybolduğunu ne zaman fark eder?
-
5. Neden? Duru ninesiyle konuşmadan önce atkıyı neden çözer?
-
6. Nasıl? Duru atkının sırrını nasıl anlar?
2. Kelime Eşleştirme
Her kelimeyi anlamıyla eşleştir. Anlamın harfini kelimenin yanındaki kutuya yaz.
- 1. broş
- 2. tülbent
- 3. tekir
- 4. pervaz
- 5. samanlık
- 6. geviş getirmek
- a) Tüylerinde koyu renkli çizgiler olan kedi; Sarman sarı bir tekirdir.
- b) Pencerenin ya da kapının kenarındaki çerçeve; Sarman pencerenin dışındaki karlı pervazda oturur.
- c) İnce, seyrek dokunmuş, yumuşak pamuklu bez; hikâyede broşun sarıldığı peynir kokulu bez.
- d) İneğin yuttuğu otu ağzına geri getirip yeniden yavaş yavaş çiğnemesi.
- e) Yakaya ya da göğse iğnesiyle takılan süs eşyası.
- f) Hayvanlara yem olarak saklanan samanın konduğu yapı ya da oda.
3. Düşün ve Yaz
-
• İlk seçimde Duru'yu atkıyla İnek'i dinlemeye mi gönderdin, yoksa atkıyı çıkarıp teyzesine anlatmasını mı istedin? Neden o yolu seçtin?
-
• Zarife Nine, Sarman'ı pencerenin önünde gördüğü için onun suçlu olduğunu düşündü. Sen hiç yapmadığın bir şey için suçlandın mı? O zaman ne hissettin, ne yaptın?
-
• Duru konuşamadığı hâlde derdini anlatmanın yollarını arıyor. Sen sözcük kullanmadan birine bir şeyi nasıl anlatırdın?
-
• Bu atkı bir günlüğüne sende olsaydı hangi hayvanı dinlemek isterdin, ona ne sorardın?
Etkinlik
Sözcüksüz anlatma oyunu oynayın: Biri kâğıda yazılmış kısa bir olayı (örneğin “Ördek şapkayı kaptı, havuza kaçtı”) yalnızca hayvan sesleri, el hareketleri ve çizimle anlatsın, ötekiler tahmin etsin. Sonra bir kedi patisi ile bir kaz ayağının izini yan yana çizip farklarını birlikte konuşun.
Bu hikâyede çocuklar, kına gecesinin olduğu gün kaybolan bir broşun izini Duru'yla birlikte sürüyor; büyükler bir sokak kedisini suçlarken Duru onu savunmak istiyor. Atkı boynundayken Duru hayvanları anlıyor ama kendisi de yalnızca hayvan sesleri çıkarabiliyor; bu yüzden hikâye, sözcükler yetmediğinde gerçeği göstermenin yollarını da düşündürüyor. Seçimler, Duru'nun kimi dinleyeceğini belirliyor.
Kazanımlar
- Bir olayı anlamak için ipucu toplamayı öğrenir: kim ne görmüş, karda hangi izler var, kim nerede bulunmuş.
- Birini yalnızca olay yerinin yakınında görüldüğü için suçlamanın haksızlık olabileceğini fark eder.
- Sözcükler yetmediğinde derdini resim, işaret ve hareketle anlatmanın yollarını düşünür.
- Hayvan seslerini taklit eden yansıma sözcükleri (miyav, vak vak, mööö, hav) tanır.
Ders alanları: Hayat Bilgisi, Türkçe, Fen Bilimleri. Değerler: Adalet, Empati, Aile.
Cevap Anahtarı
- 1. Sarı tekir sokak kedisi Sarman'ın aldığını düşünür.
- 2. Kaşar kokulu, eski bir peynir tülbendine sarar.
- 3. Camın dışında, karlı pencere pervazında oturmaktadır.
- 4. Broşu koyduktan bir saat sonra, pencereye döndüğünde fark eder.
- 5. Atkı boynundayken ağzından yalnızca hayvan sesleri çıktığı için çözer.
- 6. Atkı boynundayken Sarman'ı anlayıp kendisi miyavlar; atkıyı çıkarınca Sarman'ı yine yalnızca miyavlarken duyar.
Kelime eşleştirme: 1-e, 2-c, 3-a, 4-b, 5-f, 6-d
Bilgi Köşesi
- Karda kalan izlerden hangi hayvanın geçtiği anlaşılır mı?
- Çoğu zaman evet. İzin büyüklüğü, parmakların sayısı ve dizilişi, tırnak izinin olup olmadığı ipucu verir. Örneğin kediler tırnaklarını içeri çekebildiği için izlerinde genellikle tırnak izi görünmez. (Kaynak: Discover Wildlife (BBC Wildlife))
- Kına gecesi nedir?
- Kına gecesi, düğünden önceki günlerde yapılan ve gelinin eline kına yakılan bir gelenektir; evliliğe geçişi kutlayan törenlerin en yaygınlarındandır. Benzer kına törenleri Kuzey Afrika, Mısır, Afganistan, Pakistan ve Hindistan'da da yapılır. (Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi)
Sınıfta kullanım: hikâyeyi akıllı tahtada birlikte okuyun, seçim anlarında öğrencilerin oylamasıyla ilerleyin; farklı sonları görmek için ikinci okumada başka seçimler yapın.