Okuriko Okuriko
auto_fix_high Sihirli Gözlükler
info
text_format Disleksi Modu
Tema
Dil
auto_fix_high Sihirli Gözlükler
Nasıl Çalışır? Daha fazla bilgi al
Giriş

Ovanın Altındaki Su: Etkinlik Kâğıdı

9-10 yaş · 4-5. sınıf · Eğitici · cevap anahtarlı, ücretsiz

Bu hikâye ücretsiz: öğrenciler üye olmadan okuriko.com'da okuyabilir. Akıllı tahtada birlikte okuyup seçim anlarında sınıfça oylama yapabilirsiniz.

Okuriko · Okuduğunu Anlama Etkinlik Kâğıdı 9-10 yaş · 4-5. sınıf

Ovanın Altındaki Su

Hikâyeyi oku: okuriko.com/tr/hikaye-oku/ovanin-altindaki-su/

Adı Soyadı:
Sınıfı:
Tarih:

Hikâyeyi okuduktan sonra soruları cevapla. Sorular, hangi seçimi yaparsan yap herkesin okuduğu başlangıç bölümünden.

1. Okuduğunu Anlama (5N1K)

  1. 1. Kim? Daha iyi fotoğraf çekmek için ipe doğru eğilen kırmızı formalı oğlan kimdir?

  2. 2. Ne? Çukurun kenarından bir parça toprak kopunca içinden ne yükselir, Zeynep bundan ne anlar?

  3. 3. Nerede? Kocaman çukur nerede açılmıştır?

  4. 4. Ne zaman? Anızda yer ne zaman çökmüştür?

  5. 5. Neden? Dede Hasan öğle yemeğinden sonra neden pompaya bakmaya gider?

  6. 6. Nasıl? Dede Hasan'a göre ovanın altındaki taşta boşluklar nasıl oluşmuştur?

2. Kelime Eşleştirme

Her kelimeyi anlamıyla eşleştir. Anlamın harfini kelimenin yanındaki kutuya yaz.

  1. 1. anız
  2. 2. obruk
  3. 3. koçan
  4. 4. makara
  5. 5. yalak
  6. 6. ağıl
  • a) Hayvanların su içmesi için taştan ya da tahtadan yapılmış uzun, açık su kabı.
  • b) Ekin biçildikten sonra tarlada kalan kısa, kuru sap dipleri ve böyle biçilmiş tarla.
  • c) Koyun ve keçilerin geceleri kapatıldığı, çevresi çitle ya da duvarla çevrili yer.
  • d) Yerin altındaki bir boşluğun tavanı çöküp toprak içine göçünce açılan derin, dik kenarlı çukur.
  • e) Kuyunun üstünde çevrildikçe ipi sarıp kovayı yukarı çeken dönen parça.
  • f) Mısır tanelerinin üstüne dizildiği kalın, uzun parça; mısırın başağı.

3. Düşün ve Yaz

  1. • İlk seçimde Zeynep'i dedesiyle suyun peşine mi gönderdin, yoksa Emre'yle yerin işaretlerini aramaya mı? Neden o yolu seçtin?

  2. • Zeynep, herkesin konuştuğunu ama kimsenin çukurun neden açıldığını söyleyemediğini fark ediyor. Sen de büyüklerin bile cevaplayamadığı bir şeyi merak ettin mi? Cevabını nasıl aradın?

  3. • Bir tehlike fark etsen bunu önce kime söylerdin? İlk anda sana inanmasalar ne yapardın?

  4. • Evde kullandığımız su nereden geliyor? Suyu daha az harcamak için ailece neler yapabiliriz?

Etkinlik

Şeffaf bir plastik kabın dibine birkaç kesme şeker dizip üstünü 3-4 santimetre kumla örtün, sonra bir kenardan yavaşça su döküp kumun yüzeyinde ne olduğunu birlikte izleyin. Ardından Dede Hasan'ın ovanın altındaki taş için söylediklerini bu küçük modelle karşılaştırıp konuşun.

okuriko.com · Sınıfta ve evde kullanmak için çoğaltılabilir. Daha fazla etkinlik kâğıdı: okuriko.com/tr/etkinlik-kagitlari/
Okuriko · Öğretmen ve Veli Sayfası Ovanın Altındaki Su

Bu hikâyede çocuklar, Karapınar'da bir sabah bütün köyü telaşa veren obruğun neden açıldığını Zeynep'le birlikte araştırıyor: büyüklerin anılarını dinliyor, gördüklerini deftere çiziyor, yerin başka işaretlerini arıyor. Hikâye, ovanın altındaki suyun görünmeyen dünyasını tanıtırken fark ettiği tehlikeyi büyüklere anlatmaya çalışan bir çocuğun kaygısını ve cesaretini de işliyor. Seçimler, Zeynep'in hangi ipucunu izleyeceğini ve kime anlatacağını belirliyor.

Kazanımlar

  • Obruğun, yerin altında suyun taşı yıllar içinde oyarak açtığı boşlukların tavanı çökünce oluşan bir çukur olduğunu öğrenir.
  • Dibinde göl olan eski bir obrukla dibinden toz kalkan yenisini karşılaştırmak gibi gözlemlerden soru üretmeyi ve gördüklerini çizip not etmeyi öğrenir.
  • Her yaz uzayan bir kuyu ipi, kuruyan bir pınar ya da günden güne büyüyen bir çatlak gibi küçük izlerin, yerin altındaki değişikliği nasıl gösterebileceğini fark eder.
  • Fark ettiği bir tehlikeyi kimlerin bilmesi gerektiğini ve gördüklerini kanıtlarıyla, sırayla anlatmanın neden önemli olduğunu düşünür.

Ders alanları: Fen Bilimleri, Çevre eğitimi, Sosyal Bilgiler. Değerler: Merak, Sorumluluk, Cesaret.

Cevap Anahtarı

  1. 1. Yandaki evde oturan ve köyün bütün yollarını bildiğini söyleyen Emre'dir.
  2. 2. Sarı bir toz bulutu yükselir; Zeynep çukurun dibinin kupkuru olduğunu, orada ne çamur ne su bulunduğunu anlar.
  3. 3. Köyün anızında, yani ekini biçilmiş bir tarlanın ortasında açılmıştır.
  4. 4. Gece çökmüştür; Zeynep sabah uyandığında bütün köy çukura koşmaktadır.
  5. 5. Mısır o gece son suyunu almazsa koçanlar yarım kalacağı için gider.
  6. 6. Su, taşı yıllarca oya oya içinde boşluklar açmıştır.

Kelime eşleştirme: 1-b, 2-d, 3-f, 4-e, 5-a, 6-c

Bilgi Köşesi

Obruk nedir, nasıl oluşur?
Obruk, yerin altında kireçtaşı gibi suda kolay çözünen kayaçların zamanla erimesiyle mağara denen boşluklar oluşması ve bu boşlukların tavanının çökmesiyle açılan derin çukurdur. Adı da "oyuk, çökük, çökmüş çukur" anlamına gelir. (Kaynak: TÜBİTAK Bilim Genç)
Konya'da kaç obruk var, sayıları neden artıyor?
2026 yazındaki envanter çalışmalarına göre Konya Kapalı Havzası'nda kayıtlı obruk sayısı 740'ı aştı; bunların yaklaşık 700'ü Konya'da, en çoğu da Karapınar çevresinde. Konya Teknik Üniversitesi Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, artışı iklim değişikliği ve kuraklığın yanında tarımda yer altı suyuna olan aşırı talebe bağlıyor. (Kaynak: NTV)
Bir obruk açılmadan önce hangi işaretler görülebilir?
Uzmanların saydığı işaretler arasında bir yerde toprağın yavaş yavaş oturması, kapı ve pencerelerin düzgün kapanmaması, temelde çatlaklar, çöken alanın çevresinde halka gibi dizilen toprak çatlakları ve kuyu suyunun bulanıklaşması var. Bu işaretlerin başka nedenleri de olabilir; bazı obruklar ise hiç işaret vermeden açılır. (Kaynak: St. Johns River Su Yönetimi Bölgesi (ABD))
Obrukların dibinde göl olur mu?
Bazı obruklar zamanla suyla dolup göle döner. Konya'nın Karatay ilçesindeki Kızören Obruğu yaklaşık 171 metre derinliğindedir ve bunun 145 metresi sudur; gölün seviyesi bölgedeki yer altı suyunun seviyesini yansıtır. (Kaynak: Kure Ansiklopedi)

Sınıfta kullanım: hikâyeyi akıllı tahtada birlikte okuyun, seçim anlarında öğrencilerin oylamasıyla ilerleyin; farklı sonları görmek için ikinci okumada başka seçimler yapın.

menu_bookHikâye sayfası schoolTüm etkinlik kâğıtları