Taş Tüy
Hikâyeyi oku: okuriko.com/tr/hikaye-oku/tas-tuy/
Hikâyeyi okuduktan sonra soruları cevapla. Sorular, hangi seçimi yaparsan yap herkesin okuduğu başlangıç bölümünden.
1. Okuduğunu Anlama (5N1K)
-
1. Kim? Zirvede Hilal'in yanında duran, termosla çay taşıyan oğlan kimdir?
-
2. Ne? Hilal ertesi sabah çantasının dibinde ne bulur?
-
3. Nerede? Hilal taş yumurtayı nerede görür?
-
4. Ne zaman? Yumurta ne zaman çatlar?
-
5. Neden? Hilal, Bal'ı kartala tek başına götüremeyeceğini neden düşünür?
-
6. Nasıl? Bal nasıl taşa dönüşür, nasıl yeniden canlanır?
2. Kelime Eşleştirme
Her kelimeyi anlamıyla eşleştir. Anlamın harfini kelimenin yanındaki kutuya yaz.
- 1. ören yeri
- 2. tümülüs
- 3. tutanak
- 4. erzak
- 5. pervaz
- 6. harman yeri
- a) Bir evin ya da dükkânın ihtiyacı olan yiyecek ve içecek gibi malzemeler.
- b) Köylerde biçilen ekinlerin dövülüp tanelerinin ayrıldığı geniş, düz alan.
- c) Pencerenin ya da kapının çevresindeki çerçeve; hikâyede Hilal'in Bal'ı güneşe koyduğu pencere kenarı.
- d) Eski çağlarda bir mezarın üstüne toprak ya da taş yığılarak yapılan yapay tepe.
- e) Eski çağlardan kalan yapıların ve yıkıntıların bulunduğu, koruma altındaki yer.
- f) Bir olayın nasıl olduğunun resmî olarak yazılıp imzalandığı kâğıt ya da kayıt.
3. Düşün ve Yaz
-
• İlk seçimde Hilal'i anneannesine mi gönderdin, yoksa Serhat'ı bulmaya mı? Neden o kişiye güvenmeyi seçtin?
-
• Hilal, Bal'ı bilerek almadığı hâlde onu çantasında bulunca içi bulanıyor. Sen farkında olmadan yanlış bir şey yapmış olsaydın bunu kime ve nasıl anlatırdın?
-
• Bir ören yerinden tek bir çakıl almak neden önemli olabilir? O yeri ziyaret eden herkes birer taş alsaydı yüz yıl sonra orası nasıl görünürdü?
-
• Sevdiğin bir şeyi yanında tutmak istemekle onun için en doğru olanı yapmak arasında kaldığın oldu mu? Sonunda ne yaptın, neden?
Etkinlik
Güneşli bir günde bahçeye ya da güneş alan bir pencere önüne bir kalem veya çubuk dikin; sabah, öğle ve ikindi vakti gölgesinin ucunu işaretleyip yanına saati yazın. Sonra Hilal'in Bal'ı güneşte tutabilmek için gölgenin bir sonraki saatte nereye kayacağını nasıl tahmin edebileceğini birlikte konuşun (güneşe doğrudan bakmayın).
Bu hikâyede çocuklar, Nemrut Dağı'ndaki dev kartal heykelinin dibinden gelen büyülü bir kuşu korumaya çalışan Hilal'le birlikte, ören yerlerinden neden bir çakıl bile alınmadığını ve istemeden olmuş bir şeyi dürüstçe anlatmanın zorluğunu düşünüyor. Seçimler, Hilal'in yardımı anneannesinden mi Serhat'tan mı isteyeceğini ve kalan tek gününü nasıl kullanacağını belirliyor.
Kazanımlar
- Nemrut Dağı gibi ören yerlerinin koruma altında olduğunu, buralardan hiçbir şey alınmadığını ve bulunan eski eşyaların müzeye bildirildiğini öğrenir.
- Güneş gün içinde yer değiştirdikçe gölgelerin nasıl kaydığını ve uzadığını fark eder.
- Gözlemlerini sayıp karşılaştırarak bir kural çıkarmayı ve bu kuralı sınamayı öğrenir.
- Farkında olmadan olmuş bir şeyi bir yetişkine açık ve dürüst biçimde anlatmanın yollarını düşünür.
Ders alanları: Sosyal Bilgiler, Fen Bilimleri. Değerler: Dürüstlük, Sorumluluk, Cesaret.
Cevap Anahtarı
- 1. Babasının aşağıda çay ocağı olan ve bekçiye çay götüren Serhat'tır.
- 2. Dünkü yavruya tıpatıp benzeyen, avuç içi kadar, bal rengi damarlı taş bir kuş bulur.
- 3. Nemrut'un zirvesinde, terasa devrilmiş dev kartal başının gagasının dibinde görür.
- 4. Gün doğarken, ilk ışık kartalın gagasından kayıp Hilal'in avucuna düştüğünde çatlar.
- 5. Bekçi Cemal'in, cebine taş koyan bir turistin taşını herkesin önünde yerine bıraktırdığını hatırlar.
- 6. Gölgeye girince taşa döner, güneşe konunca uyanır; ama her uyanışında kuyruğundaki bir tüy taş olarak kalır.
Kelime eşleştirme: 1-e, 2-d, 3-f, 4-a, 5-c, 6-b
Bilgi Köşesi
- Nemrut Dağı'ndaki dev heykelleri kim, ne zaman yaptırdı?
- Kommagene Kralı I. Antiokhos, MÖ 62 yılında dağın zirvesine kendi mezar-tapınağını yaptırdı; teraslarda kralın, tanrı ve tanrıçaların heykelleriyle birlikte aslan ve kartal heykelleri bulunur. Nemrut Dağı 1987'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı, 1988'de de Nemrut Dağı Millî Parkı kuruldu. (Kaynak: Vikipedi)
- Nemrut'taki kartal heykelleri neyi simgeler?
- Kartal ve aslan heykelleri Kommagene Krallığı'nın sembolleridir. Üç terasın en görkemli ve en bütün kalanı olan Doğu Terası'nda, tanrı heykellerinin iki yanında koruyucu olarak simetrik biçimde dururlar. (Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı (Türkiye Müzeleri))
- Nemrut'taki dev heykel başları bugün nerede duruyor?
- Bir zamanlar heykellerin gövdeleri üstünde duran dev başların birçoğu bugün gövdelerinin önünde, yerde duruyor; alan yüzyıllar içinde depremlerden ve tahribattan zarar gördü. 2002'de Türk ve Hollandalı arkeologlar bu başları nemden ve kışın sık görülen dondan korumak için taş kaidelerin üzerine yerleştirdi. (Kaynak: National Geographic)
- Tarihî bir yerde eski bir eşya bulursak ne yapmalıyız?
- Türkiye'de 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na göre bir kültür varlığı bulan kişi, bunu en geç üç gün içinde en yakın müze müdürlüğüne, köyde muhtara ya da başka yerlerde mülki idare amirine bildirmek zorundadır. Kanun, korunması gereken bu varlıkları Devlet malı sayar. (Kaynak: 2863 sayılı Kanun, madde 4 ve 5 (Lexpera))
Sınıfta kullanım: hikâyeyi akıllı tahtada birlikte okuyun, seçim anlarında öğrencilerin oylamasıyla ilerleyin; farklı sonları görmek için ikinci okumada başka seçimler yapın.