Uyuyan Kapı
Hikâyeyi oku: okuriko.com/tr/hikaye-oku/uyuyan-kapi/
Hikâyeyi okuduktan sonra soruları cevapla. Sorular, hangi seçimi yaparsan yap herkesin okuduğu başlangıç bölümünden.
1. Okuduğunu Anlama (5N1K)
-
1. Kim? Kapının önünde havada beliren ve kendini kapının koruyucusu olarak tanıtan kimdir?
-
2. Ne? Ada kocaman hole adım atınca ne duyar?
-
3. Nerede? Pırıl'a göre kapının ardındaki yer neresidir?
-
4. Ne zaman? Ada pirinç kapıdan bir ses geldiğini ne zaman fark eder?
-
5. Neden? Ada avucunda parlayan anahtarı neden hemen çevirmez?
-
6. Nasıl? Ada sahanlıktaki iki büyük kapıdan hangisini açacağına nasıl karar vermeye çalışır?
2. Kelime Eşleştirme
Her kelimeyi anlamıyla eşleştir. Anlamın harfini kelimenin yanındaki kutuya yaz.
- 1. pirinç
- 2. oyma
- 3. uğultu
- 4. sahanlık
- 5. mekik dokumak
- 6. menteşe
- a) Rüzgârın, denizin ya da uzaktaki pek çok sesin çıkardığı boğuk ve sürekli ses.
- b) İki yer arasında durmadan gidip gelmek.
- c) Merdivenin başında ya da iki kat arasında bulunan düz ve geniş yer.
- d) Tahta, taş ya da metal bir yüzeye kazınarak yapılmış süs ya da desen.
- e) Kapıyı kasasına bağlayan ve açılıp kapanmasını sağlayan metal parça.
- f) Bakır ile çinkonun karışımından yapılan, sarımsı renkte parlak bir metal; hikâyedeki kapı bundan yapılmıştır.
3. Düşün ve Yaz
-
• İlk seçimde Ada'ya deniz gibi uğuldayan kapıyı mı, rüzgâr gibi ıslık çalan kapıyı mı açtırdın? Seni o sese çeken neydi?
-
• Poyraz her şeyi hemen yapmak istiyor, Ada ise önce durup bakıyor. Sen hangisine daha çok benziyorsun? Acele etmek ne zaman işe yarar, ne zaman işleri zorlaştırır?
-
• Ada sessiz kapıları görünce hüzünleniyor. Sen hiç bir grubun içinde fark edilmemiş ya da unutulmuş gibi hissettin mi? O an birinin ne yapmasını isterdin?
-
• Ada, başkalarının yanından geçip gittiği küçük ayrıntıları fark ediyor. Sen evinin ya da okulunun çevresinde başkalarının görmediği hangi ayrıntıyı fark ettin?
Etkinlik
Bir “ses avı” yapın: Ada gibi gözlerinizi kapatıp iki dakika boyunca duyduğunuz bütün sesleri sırayla not edin. Sonra kulağınızı bir masaya dayayın, biri masanın öbür ucuna parmağıyla hafifçe vursun; aynı sesi bir de başınızı kaldırarak dinleyip farkı konuşun.
Bu hikâyede çocuklar, eski bir taş duvarda birdenbire beliren pirinç kapıdan Ada'yla birlikte geçiyor ve kapıların konuşup şarkı söylediği Gökkapı Akademisi'nde bazı kapıların neden sustuğunu araştırıyor. Aceleci Poyraz ile dikkatli Ada'yı yan yana koyan hikâye, harekete geçmeden önce durup bakmanın ve dinlemenin değerini gösteriyor. Okurun seçimleri, Ada'nın cevabı hangi yolla arayacağını belirliyor.
Kazanımlar
- Tanımadığı bir şeyle karşılaşınca hemen harekete geçmek yerine önce dikkatle bakıp ne olduğunu anlamaya çalışmayı öğrenir.
- Sesleri dikkatle dinleyip birbirinden ayırt etmenin bir soruyu çözmede ipucu olabileceğini fark eder.
- Aceleci Poyraz ile durup düşünen Ada'yı karşılaştırarak acele etmekle sabırlı olmak arasındaki farkı düşünür.
- Sessiz kapıları görünce hüzünlenen Ada gibi, başkalarının da yalnız ya da dışlanmış hissedebileceğini fark eder.
Ders alanları: Türkçe, Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri. Değerler: Merak, Sabır, Empati.
Cevap Anahtarı
- 1. Çıngıraklı, minik bir ışık topu olan Pırıl'dır.
- 2. Yüzlerce kapının mırıltısını, gülüşünü ve şarkısını duyar.
- 3. Bütün kapıların doğduğu yer olan Gökkapı Akademisi'dir.
- 4. Rüzgâr esince kapıdan çok hafif bir uğultu yükseldiğinde fark eder.
- 5. Önce tam olarak ne olduğunu anlamak ister.
- 6. Kapıların seslerini dikkatle dinler ve kulağını dev pirinç kapıya dayar.
Kelime eşleştirme: 1-f, 2-d, 3-a, 4-c, 5-b, 6-e
Bilgi Köşesi
- Pirinç nedir, nerelerde kullanılır?
- Pirinç, bakıra çinko katılarak elde edilen sarı renkli alaşımların genel adıdır. Tok ve kolay işlenebilen bir malzemedir; bazı türlerinden musluk vanası, kapı ve pencere kolu gibi parçalar yapılır. (Kaynak: Vikipedi)
- Ses havada mı, suda mı, katı maddelerde mi daha hızlı yayılır?
- Ses genellikle gazlarda en yavaş, sıvılarda daha hızlı, katılarda en hızlı yayılır. Havada (20 °C'de) saniyede yaklaşık 343 metre, tatlı suda yaklaşık 1.481 metre, demirde ise yaklaşık 5.120 metre yol alır; bu, havadakinin neredeyse 15 katıdır. (Kaynak: Vikipedi (İngilizce))
Sınıfta kullanım: hikâyeyi akıllı tahtada birlikte okuyun, seçim anlarında öğrencilerin oylamasıyla ilerleyin; farklı sonları görmek için ikinci okumada başka seçimler yapın.