Yanlış Giden Doğum Günleri
Hikâyeyi oku: okuriko.com/tr/hikaye-oku/yanlis-giden-dogum-gunleri/
Hikâyeyi okuduktan sonra soruları cevapla. Sorular, hangi seçimi yaparsan yap herkesin okuduğu başlangıç bölümünden.
1. Okuduğunu Anlama (5N1K)
-
1. Kim? Kutlama kurallarını bir defterden okuyup her şeyi "Birinci olarak, ikinci olarak" diye madde madde sayan kimdir?
-
2. Ne? Burak rafa döndüğünde hangi sorunla karşılaşır?
-
3. Nerede? Kutlama kutuları nereye götürülecektir?
-
4. Ne zaman? Lina'nın söylediği kurala göre kapı ne zaman kapanır?
-
5. Neden? Burak, kutuların içine neden bakamayacaklarını söyler?
-
6. Nasıl? Burak ile Lina, bugün kaç kutu teslim edebileceklerini nasıl hesaplar?
2. Kelime Eşleştirme
Her kelimeyi anlamıyla eşleştir. Anlamın harfini kelimenin yanındaki kutuya yaz.
- 1. yönetmelik
- 2. tunç
- 3. çentik
- 4. yamaç
- 5. eşik
- 6. çıngırak
- a) Bir tepenin ya da dağın eğimli yanı.
- b) İpi çekilince çınlayarak ses çıkaran küçük çan; hikâyede günde yalnızca bir kez çalabilir.
- c) Bakıra kalay katılarak yapılan, sarımsı kahverengi, sağlam bir metal; hikâyedeki halkalar tunçtandır.
- d) Kapının altında, içerisiyle dışarısını ayıran basamak ya da taş.
- e) Bir şeyi işaretlemek için atılan küçük kesik ya da çizgi; Lina listedeki isimlerin yanına çentik atar.
- f) Bir işin nasıl yapılacağını madde madde anlatan yazılı kurallar; Lina'nın defterinde kutlama kuralları böyle yazılıdır.
3. Düşün ve Yaz
-
• İlk seçimde Burak'a listeyi tek başına mı taşıttın, yoksa Lina ve Ponpon'a her şeyi açıkça anlattırdın mı? Neden o yolu seçtin?
-
• Sen de büyük bir işi tek başına bitirmeye çalışıp sonra yardım istediğin oldu mu? Yardım istemek sana nasıl hissettirdi?
-
• Lina her şeyi kurallara göre yapmak istiyor ama defterinin on ikinci sayfası boş. Sence kuralların hiçbir şey söylemediği bir durumla karşılaşınca ne yapmalı?
-
• Bir işi kusursuz ama geç yapmak mı, eksik ama zamanında yapmak mı daha iyidir? Hangi durumda hangisini seçerdin?
Etkinlik
Dokuz kâğıt parçasını "kutu", yedi düğmeyi "halka" yapıp her seferin iki düğme harcadığı kuralıyla bir günde kaç kutunun teslim edilebileceğini birlikte canlandırın. Sonra Lina'nın defterindeki boş on ikinci sayfa için kendi kutlama kuralınızı yazın.
Bu hikâyede çocuklar, etiketleri düşünce birbirinden ayırt edilemeyen dokuz doğum günü kutusunu zamanında sahiplerine ulaştırmaya çalışan Burak'a eşlik ediyor. Zaman, Gün Mumu'ndan eriyip düşen halkalarla ölçüldüğü için okur, her şeyi madde madde sayan Lina'yla birlikte kaç sefer yapılabileceğini hesaplıyor. Seçimler, Burak'ın listeyi tek başına mı taşıyacağını ve kutuları açıp açmayacağını belirliyor.
Kazanımlar
- Dokuz kutlama, yedi halka ve tek kutuluk bir araba gibi verileri çarpma ve bölmeyle birleştirip bir günde kaç teslimat yapılabileceğini hesaplamayı öğrenir.
- Bir işe girişmeden önce eldeki zamanı, yedek kurdeleleri ve taşıma yerini saymanın, plan yapmanın önemini fark eder.
- Yazılı kuralların her durumu karşılamayabileceğini, kuralların sustuğu yerde ne yapılacağını düşünmek gerektiğini fark eder.
- Ağır bir sorumluluğu tek başına taşımakla arkadaşlarından yardım istemek arasındaki farkı düşünür.
Ders alanları: Matematik, Hayat Bilgisi, Türkçe. Değerler: İş birliği, Sorumluluk, Dostluk.
Cevap Anahtarı
- 1. Lina'dır; kuralların yazılı olduğu Yönetmelik defteri onun elindedir.
- 2. Bütün etiketler yere düşmüştür; yapışkanlarına konfeti tozu dolduğu için kutulara tutunmazlar ve tıpatıp aynı dokuz kutu birbirinden ayırt edilemez.
- 3. Pencereden görünen yamaç yolu boyunca sıra sıra dizilmiş kapılara götürülecektir.
- 4. Gün Mumu'nun yedinci halkası eridiğinde kapanır.
- 5. Kurdeleleri keserlerse yeniden bağlayamazlar; Lina'nın defterine göre kurdelesiz kutu kutlama sayılmaz, sandıkta da yalnız üç yedek kurdele vardır.
- 6. Araba bir seferde tek kutu alır ve her sefer iki halka sürer; rafı toplamak bir halka alınca kalan altı halka ancak üç sefere yeter.
Kelime eşleştirme: 1-f, 2-c, 3-e, 4-a, 5-d, 6-b
Bilgi Köşesi
- Bir mumla zaman ölçülebilir mi?
- Evet. Mum saati, eşit aralıklarla işaretlenmiş bir mumdur; mum her işarete kadar yandığında belli bir süre geçmiş olur. 9. yüzyılda yaşamış Wessex Kralı Büyük Alfred'in yaklaşık 30 santimetre boyunda, 2,5 santimetrede bir işaretli altı mum kullandığı anlatılır: her işarete kadar yanmak yaklaşık 20 dakika sürüyor, altı mum art arda yandığında 24 saat ediyordu. (Kaynak: Vikipedi (İngilizce))
- Doğum günü pastasına neden yaş kadar mum dikilir?
- Bu geleneğin kesin kökeni bilinmiyor; ama pastaya mum dikme âdeti genellikle 18. yüzyıl Almanya'sında çocukların doğum günü için yapılan Kinderfest kutlamalarına bağlanır. 1746'da Almanya'da Kont Ludwig von Zinzendorf için düzenlenen bir doğum günü şenliğinde, kocaman bir pastanın üstüne her yaş için bir mum ve ortaya bir mum daha konduğu yazılıdır. (Kaynak: Vikipedi (İngilizce))
Sınıfta kullanım: hikâyeyi akıllı tahtada birlikte okuyun, seçim anlarında öğrencilerin oylamasıyla ilerleyin; farklı sonları görmek için ikinci okumada başka seçimler yapın.