Yola Düşen Dört Ses
Hikâyeyi oku: okuriko.com/tr/hikaye-oku/yola-dusen-dort-ses/
Hikâyeyi okuduktan sonra soruları cevapla. Sorular, hangi seçimi yaparsan yap herkesin okuduğu başlangıç bölümünden.
1. Okuduğunu Anlama (5N1K)
-
1. Kim? Yol kenarındaki çiftlikte çitin üstüne tüneyen kimdir?
-
2. Ne? Gri, Bremen hakkında ne duymuştur?
-
3. Nerede? Gri, uzun toprak yolun sonunda nereye varır?
-
4. Ne zaman? Gri, yola çıkmayı ne zaman düşünmeye başlar?
-
5. Neden? Kızıl neden Bremen'e gitmeye karar verir?
-
6. Nasıl? Gri, yol ayrımındaki iki yolu nasıl anlatır?
2. Kelime Eşleştirme
Her kelimeyi anlamıyla eşleştir. Anlamın harfini kelimenin yanındaki kutuya yaz.
- 1. değirmen
- 2. ibik
- 3. tünemek
- 4. anırmak
- 5. ezgi
- 6. temkin
- a) Kuşların bir dalın ya da çitin üstüne konup orada durması.
- b) Buğday gibi tahılların öğütülüp un yapıldığı yer; Gri yolculuğa değirmeni geride bırakarak başlar.
- c) Bir işi aceleye getirmeden, olabilecekleri düşünerek dikkatle yapma.
- d) Horozun başının üstündeki kırmızı, etli, tarak gibi tepelik.
- e) Eşeğin yüksek ve uzun bir sesle bağırması.
- f) Seslerin uyumla art arda dizilmesiyle oluşan müzik; melodi.
3. Düşün ve Yaz
-
• Yol ayrımında Gri'yi hangi yola gönderdin: ışıklı ana yola mı, sessiz orman patikasına mı? Neden? Öbür yolu seçseydin yolculuk sence nasıl değişirdi?
-
• Gri yaşlandığı için artık istenmediğini düşünüyor ama sesinin hâlâ bir işe yarayabileceğine inanıyor. Yaşlanan bir evcil hayvana ya da yaşlı bir büyüğümüze nasıl davranmalıyız? Onların bize katabileceği neler var?
-
• Gri, yolda karşılaştığı hayvanları hiç acele etmeden dinliyor. Biri seni sabırla dinlediğinde ne hissedersin? Sen bir arkadaşını en son ne zaman böyle dinledin?
-
• Hikâyedeki her hayvanın sesi başka. Senin iyi yaptığın ve bir gruba katabileceğin şey ne? Arkadaşlarınla, her birinizin farklı bir şey kattığı bir işi birlikte başardığınız oldu mu?
Etkinlik
Dörder kişilik gruplar kurun; her çocuk hikâyedeki hayvanlardan birinin sesini seçsin: Gri'nin anırması, Paslı'nın havlaması, Tüylü'nün miyavlaması ya da Kızıl'ın ötüşü. Sesleri önce tek tek, sonra hep birlikte çıkarın; ardından tencere kapağına vurulan kaşık ya da içine pirinç konmuş kapalı bir pet şişe gibi ev eşyalarıyla her hayvana bir “çalgı” bulup kısa bir dörtlü ezgi oluşturun.
Bu hikâyede çocuklar, Grimm Kardeşler'in derlediği “Bremen Mızıkacıları” masalının yeni bir anlatımında, yaşlandığı için artık istenmeyen bir eşek olan Gri'yle yola çıkıyor. Gri, yolda tanıştığı kırgın ve çekingen hayvanları acele etmeden dinliyor; her biri kendi sesinin hâlâ değerli olup olmadığını yeniden düşünüyor. Seçimler, yolculuğun hangi yoldan ve nasıl süreceğini belirliyor.
Kazanımlar
- Yaşlandığı için “işe yaramaz” sayılan hayvanların yolculuğundan, herkesin bir topluluğa katabileceği bir şey olduğunu düşünür.
- Acele etmeden ve sözünü kesmeden dinlemenin, çekingen birinin derdini anlatmasını nasıl kolaylaştırdığını fark eder.
- Bir yol ayrımında iki seçeneğin iyi ve zor yanlarını tartarak karar vermeyi çalıştırır.
- Farklı seslerin bir araya gelince tek başına yapılamayacak bir işi başarabileceğini ve kararların birlikte de alınabileceğini fark eder.
Ders alanları: Türkçe, Müzik, Hayat Bilgisi. Değerler: Dostluk, İş birliği, Özgüven.
Cevap Anahtarı
- 1. Sesiyle koca tarlayı tek başına uyandırabildiğini söyleyen Kızıl'dır.
- 2. Bremen'de müzisyenler olduğunu duymuştur.
- 3. Yolun ikiye ayrıldığı bir yol ayrımına varır.
- 4. Ağır çuvalları indirip yıllar sonra artık kendisini istemediklerini anladığında düşünmeye başlar.
- 5. Artık ötmesini istemiyorlardır; Bremen'de müzisyenlere bayıldıklarını ve sesine orada değer verileceğini düşünür.
- 6. Ana yolun ışıklı ve kalabalık, orman patikasının ise daha kısa olabilecek ama çok sessiz bir yol olduğunu söyler.
Kelime eşleştirme: 1-b, 2-d, 3-a, 4-e, 5-f, 6-c
Bilgi Köşesi
- Bremen Mızıkacıları masalını kim derledi?
- Masalı Alman Grimm Kardeşler (Jacob ve Wilhelm Grimm) derledi. Masal, “Çocuk ve Ev Masalları” (Kinder- und Hausmärchen) derlemesine ilk kez 1819'da yayımlanan ikinci baskıda, 27 numaralı masal olarak girdi. (Kaynak: Pittsburgh Üniversitesi (D. L. Ashliman))
- Bremen'de Bremen Mızıkacıları heykeli var mı?
- Evet. Heykeltıraş Gerhard Marcks'ın 1953'te yaptığı bronz heykel, Almanya'daki Bremen kentinde belediye binasının batı yanında durur ve masaldaki eşek, köpek, kedi ve horozu bir arada gösterir. Eşeğin ön ayaklarına dokunmanın şans getirdiğine inanıldığı için bu ayaklar, ziyaretçilerin elleriyle parlamıştır. (Kaynak: Bremen kent portalı)
- Horozlar sabah olduğunu nasıl bilir?
- Horozların vücudunda günün saatini izleyen bir iç saat vardır. Japonya'daki Nagoya Üniversitesi'nin 2013'te yayımlanan araştırmasında, iki hafta boyunca gece gündüz loş ışıkta tutulan horozlar da sabah olduğunu düşündükleri saatte ötmeyi sürdürdü; yani horozlar güneşin doğuşunu görmeden de sabahı önceden sezer. (Kaynak: National Geographic)
- Eşekler kaç yıl yaşar?
- Evcil eşekler ortalama 25-30 yıl yaşar; iyi bakılan bazı eşeklerin 50'li yaşlarına kadar yaşadığı bilinir. Eşekler arkadaşlığa çok ihtiyaç duyar; bu yüzden hiç yalnız tutulmamaları, en az ikişer bakılmaları önerilir. (Kaynak: Kanada Eşek Barınağı (The Donkey Sanctuary of Canada))
Sınıfta kullanım: hikâyeyi akıllı tahtada birlikte okuyun, seçim anlarında öğrencilerin oylamasıyla ilerleyin; farklı sonları görmek için ikinci okumada başka seçimler yapın.