auto_stories Okuriko
auto_fix_high Sihirli Gözlükler
info
text_format Disleksi Modu
Tema
Dil
auto_fix_high Sihirli Gözlükler
Nasıl Çalışır? Daha fazla bilgi al
Giriş
Mahzendeki Serin Rüzgâr
Macera İnteraktif Ücretsiz

Mahzendeki Serin Rüzgâr

Dedesinin taş evinin mahzeninde bir duvar yıkılınca karanlıktan serin bir hava esiyor ve aşağı oyma basamaklar iniyor. Usta deliği kapatmak istiyor, dede kararsız. Nil ise aşağı inmeden, havanın ve köyün eski hatıralarının izini sürerek basamakların nereye gittiğini bulmak zorunda. Sen seç: Önce kanıt mı arayacaksın, hemen haber mi vereceksin?

Ücretsiz hikaye — okumak için üye olman gerekmez.

schedule Süre

15 Dakika

explore Sonlar

4 Farklı Son

hotel_class Zorluk
star
group Yaş

9-10

auto_stories Benzer Hikayeler

Hikaye Hakkında

“Mahzendeki Serin Rüzgâr”, 9-10 yaş arası çocuklar için yaklaşık 15 dakikalık interaktif bir hikaye. Okuyucu 5 seçim anında hikayenin yönünü belirliyor; toplam 4 farklı son var. Okuriko'da ücretsiz ve üye olmadan okunabilir.

Yaş aralığı
9-10 yaş
Okuma süresi
yaklaşık 15 dakika
Tür
Macera
Biçim
İnteraktif · 5 seçim anı · 4 farklı son
Dil
Türkçe, İngilizce
Erişim
Ücretsiz, üyelik gerekmez
Karakterler
Nil, Rıza Dede, Hamdi Usta, Hatice Nine, Selma Hanım, Muhtar Kemal, Kahveci Bekir, Köy çocukları
Değerler
Merak, Sorumluluk, Empati

Hikayeden Bir Bölüm

Nil sabahtan beri avlunun bir ucundan öbür ucuna küçük taşlar taşıyordu. Yaz tatilinde dedesi Rıza Dede'nin yüz yıllık taş evine gelmişti ve ev baştan aşağı onarılıyordu. Köşedeki kiremit yığınına her bakışında aynı şeyi merak ediyordu: Bu kiremitler ne zaman çatıya çıkacaktı?

Nil: “Usta, kiremitleri ne zaman dizeceğiz?”

Taş ustası Hamdi Usta kumu küreklerken başını kaldırmadı.

Hamdi Usta: “Sıra var, kızım. Önce mahzenin arka duvarı. Çatlamış o, evin ön duvarını sırtında taşıyor. O sağlam olmadan ağır kiremitleri yukarı çıkaramam.”

Rıza Dede: “Eylülün yağmurlarından önce bitse, başka bir şey istemem.”

Hamdi Usta: “Biter. Gelecek hafta başka bir köyde sözüm var, orası da beni bekliyor.”

Nil taşını yere bıraktı. Önce mahzen duvarı, sonra çatı. Ustanın neden hiç oturmadan çalıştığını şimdi anlıyordu.

“Mahzendeki Serin Rüzgâr” · 9-10 yaş · okuriko.com

school Ebeveyn ve Öğretmen Köşesi

Bu hikâyede çocuklar, dedesinin Kapadokya'daki taş evinde onarım sırasında ortaya çıkan oyma basamakların sırrını Nil'le birlikte araştırıyor: bir tülbent parçasıyla havanın yönünü izliyor, gördüklerini defterine çiziyor, köyün büyüklerini dinliyor. Hikâye, eski bir yer bulunduğunda bunu bildirme sorumluluğunu ve işi uzayan ustanın kaygısını da ciddiye alıyor.

Bu hikaye çocuğa ne kazandırır?

  • Bir tülbent parçasıyla hava akımının yönünü gözlemlemeyi ve bu gözlemden yeni bir soru çıkarmayı öğrenir.
  • Basamakların aşınmış ortası gibi izlerden bir yerin geçmişte nasıl kullanıldığını düşünür.
  • Eski bir yapı ya da eser bulunduğunda bunun muhtara veya müzeye bildirilmesi gerektiğini öğrenir.
  • Bir kararın hem kendi merakını hem bir ustanın emeğini hem de herkese ait bir mirası etkileyebileceğini fark eder.

Ders alanları: Sosyal Bilgiler, Fen Bilimleri, Hayat Bilgisi

Bilgi Köşesi

Yerin altındaki bir boşluktan yazın neden serin hava eser?

Mağaraların ve yeraltı boşluklarının sıcaklığı, yüzeyin yıllık ortalama sıcaklığına yakın kalır; bu yüzden yazın dışarıdan serindir. Ağızları farklı yüksekliklerde olan bir boşlukta sıcaklık farkı hava akımı yaratır: kışın soğuk hava alttaki ağızdan girip ılık havayı üstteki ağızdan dışarı iter, yazın ise akış tersine döner. Buna baca etkisi denir.

Kaynak: NCKRI (ABD Ulusal Mağara ve Karst Araştırma Enstitüsü)

Kapadokya'da insanlar kayaya nasıl bu kadar çok yer oyabilmiş?

Erciyes, Hasandağı ve Göllüdağ yanardağlarının püskürttüğü küller bölgede birikerek yumuşak bir tüf tabakası oluşturdu. Bu taş ocaktan çıktığında kolay işlenir, havayla temas edince sertleşir. Bu yüzden bölgede kayaya oyulmuş evler, güvercinlikler, sığınaklar ve Derinkuyu, Kaymaklı gibi yeraltı şehirleri vardır.

Kaynak: Vikipedi

Derinkuyu Yeraltı Şehri nasıl bulundu?

Nevşehir'deki Derinkuyu Yeraltı Şehri, 1963'te bölgede yaşayan birinin, evini onarırken bodrumundaki bir duvarı yıkıp ardında gizli bir oda bulmasıyla yeniden ortaya çıktı. Yaklaşık 85 metre derinliğe inen şehir, hayvanlarıyla birlikte 20.000 kadar kişiyi barındırabilecek büyüklüktedir.

Kaynak: Vikipedi (İngilizce)

Eski bir yapı ya da tarihî eser bulan kişi ne yapmalıdır?

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na göre kültür varlığı bulan ya da arazisinde böyle bir varlık olduğunu öğrenen kişi, bunu en geç üç gün içinde en yakın müze müdürlüğüne, köyde muhtara ya da başka yerlerde mülki idare amirine bildirmek zorundadır. Muhtar da durumu aynı gün en yakın mülki amire iletir.

Kaynak: Lexpera (2863 sayılı Kanun, madde 4)

Okuduğunu Anlama Soruları (5N1K)

Sorular, hangi seçim yapılırsa yapılsın herkesin okuduğu açılış bölümünden. Cevabı görmek için soruya dokunun.

  1. Kim? Rıza Dede'ye küçükken “aşağı ev” masalını kim anlatırdı?

    Cevap: Annesi anlatırdı; Rıza Dede bu masalı hep uydurma sanmıştı.

  2. Ne? Hamdi Usta mahzenin çatlak duvarını söktüğünde duvarın ardında ne çıkar?

    Cevap: Kayaya oyulmuş karanlık bir ağız ve oradan aşağı inen taş basamaklar çıkar.

  3. Nerede? Nil yaz tatilini nerede geçiriyor?

    Cevap: Dedesi Rıza Dede'nin onarılmakta olan yüz yıllık taş evinde geçiriyor.

  4. Ne zaman? Rıza Dede'ye göre böyle eski bir yer bulan kişi ne zamana kadar haber vermelidir?

    Cevap: Üç gün içinde muhtara ya da müzeye haber vermelidir.

  5. Neden? Hamdi Usta kiremitleri neden hemen çatıya çıkaramaz?

    Cevap: Evin ön duvarını taşıyan mahzen duvarı çatlamıştır; o sağlamlaşmadan ağır kiremitler yukarı çıkarılamaz.

  6. Nasıl? Nil havanın hangi yöne aktığını nasıl anlar?

    Cevap: Dedesinin eski tülbendinden kesilmiş bir parçayı deliğin ağzına tutar ve parçanın dışarı, mahzene doğru dalgalandığını görür.

Okuma Sonrası Sohbet Soruları

  • İlk seçimde Nil'e önce havanın nereden geldiğini mi araştırttın, yoksa onu hemen muhtara mı gönderdin? Neden o yolu seçtin?
  • Hamdi Usta başka bir köye de söz vermiş ve iş uzarsa sözünü tutamayacak. Senin de iki sözün ya da iki işin aynı anda çakıştığı oldu mu? O zaman ne hissettin, ne yaptın?
  • Bir yerde çok eski bir şey bulsan ilk kime haber verirdin? Böyle yerleri korumak neden yalnız bulanın değil, herkesin işidir?
  • Rıza Dede'nin uydurma sandığı “aşağı ev” masalı gibi, ailende büyüklerinden duyduğun eski bir hikâye var mı? Sence içinde gerçek bir parça olabilir mi?

Kelime Çalışması

mahzen
Evin altında, toprak seviyesinin aşağısında kalan, genellikle serin olan bodrum oda.
balyoz
Taş kırmak ya da duvar yıkmak için kullanılan, uzun saplı, çok ağır büyük çekiç.
tülbent
İnce, hafif, seyrek dokunmuş pamuklu bez; Nil havanın yönünü görmek için ondan bir parça kullanır.
harç
Kum, kireç ya da çimentonun suyla karıştırılmasıyla yapılan, taşları birbirine tutturan macun gibi karışım.
kiriş
Çatıyı ya da tavanı taşımak için duvardan duvara uzatılan uzun, kalın tahta.
değirmen taşı
Buğday gibi taneleri öğütmek için kullanılan, ortası delikli, büyük, yuvarlak ve yassı taş.

Etkinlik Önerisi

Evde bir kapının ya da pencerenin aralığına ince bir kâğıt şerit veya kumaş parçası tutarak havanın hangi yöne aktığına bakın; Nil gibi saati, yeri ve şeridin hangi yöne döndüğünü bir deftere yazıp çizin. Pencere açıkken ve kapalıyken ya da sabah ve akşam aldığınız sonuçları karşılaştırıp aradaki farkı konuşun.

Tamamlama Ödülleri

Bu hikayeyi bitirdiğinde kazanacakların:

stars
+45 XP
Deneyim Puanı