Okuriko Okuriko
auto_fix_high Sihirli Gözlükler
info
text_format Disleksi Modu
Tema
Dil
auto_fix_high Sihirli Gözlükler
Nasıl Çalışır? Daha fazla bilgi al
Giriş

Ay Işığı Hangi Yönde?: Etkinlik Kâğıdı

9-10 yaş · 4-5. sınıf · Doğa · cevap anahtarlı, ücretsiz

Bu hikâye ücretsiz: öğrenciler üye olmadan okuriko.com'da okuyabilir. Akıllı tahtada birlikte okuyup seçim anlarında sınıfça oylama yapabilirsiniz.

Okuriko · Okuduğunu Anlama Etkinlik Kâğıdı 9-10 yaş · 4-5. sınıf

Ay Işığı Hangi Yönde?

Hikâyeyi oku: okuriko.com/tr/hikaye-oku/ay-isigi-hangi-yonde/

Adı Soyadı:
Sınıfı:
Tarih:

Hikâyeyi okuduktan sonra soruları cevapla. Sorular, hangi seçimi yaparsan yap herkesin okuduğu başlangıç bölümünden.

1. Okuduğunu Anlama (5N1K)

  1. 1. Kim? Yavruların yuvadan çıkınca ufkun en aydınlık yerine yürüdüğünü kim anlatır?

  2. 2. Ne? Defne ile annesi dördüncü yuvanın yanında kumda ne görür?

  3. 3. Nerede? Yavruların izleri nerede birleşir?

  4. 4. Ne zaman? Beşinci yuvaya yumurtalar ne zaman bırakılmıştır, yuvanın ne zaman açılması beklenir?

  5. 5. Neden? Defne, son günlerde yeni bir şey olduğunu neden düşünür?

  6. 6. Nasıl? Defne, yavruları sokak lambasının çekmediğini nasıl anlar?

2. Kelime Eşleştirme

Her kelimeyi anlamıyla eşleştir. Anlamın harfini kelimenin yanındaki kutuya yaz.

  1. 1. ılgın
  2. 2. talaş
  3. 3. kütük
  4. 4. kazık
  5. 5. nöbet
  6. 6. deniz biyoloğu
  • a) Denizde ve kıyıda yaşayan canlıları inceleyen bilim insanı.
  • b) Tuzlu topraklarda yetişebilen, ince dallı, pembe ya da beyaz çiçekli çalı ya da küçük ağaç; hikâyede kum tepesinde ılgın çalıları vardır.
  • c) Bir yeri belli bir süre başından ayrılmadan bekleyip gözetme işi.
  • d) Ağaç ya da çalı kesildikten sonra toprakta kalan kalın, kısa gövde parçası.
  • e) Tahta kesilirken ya da rendelenirken dökülen ince odun kırıntıları.
  • f) Toprağa ya da kuma çakılan sivri uçlu sopa; hikâyede yuvanın yerini ve yumurtaların bırakıldığı tarihi gösterir.

3. Düşün ve Yaz

  1. • İlk seçimde Defne'ye dalların izini hemen sürdürdün mü, yoksa ışığı görmek için geceyi mi beklettin? Neden o yolu seçtin?

  2. • Kerem kumsalda heyecanla konuşup video çekiyor, Defne ise ona sessiz olmasını işaret ediyor. Doğada bir canlıyı izlerken nasıl davranmak gerekir sence?

  3. • Biri farkında olmadan doğaya zarar veriyorsa ona bunu nasıl anlatırdın? Önce onu dinlemek neden önemli olabilir?

  4. • Senin yaşadığın yerde geceleri hangi ışıklar yanıyor? Bu ışıklar kuşlar, böcekler ya da başka hayvanlar için bir sorun olabilir mi?

Etkinlik

Bir akşam bir yetişkinle evinizin ya da okulunuzun çevresinde kısa bir “ışık yürüyüşü” yapın ve gökyüzüne, ağaçlara ya da boş alanlara vuran ışıkları bir listeye yazın. Eve dönünce hangilerinin gerçekten gerekli olduğunu ve hangi hayvanları rahatsız edebileceğini konuşun.

okuriko.com · Sınıfta ve evde kullanmak için çoğaltılabilir. Daha fazla etkinlik kâğıdı: okuriko.com/tr/etkinlik-kagitlari/
Okuriko · Öğretmen ve Veli Sayfası Ay Işığı Hangi Yönde?

Bu hikâyede çocuklar, yavru kaplumbağaların neden denize değil kum tepesine yürüdüğünü Defne ve kuzeni Kerem'le birlikte araştırıyor: izleri tek tek çiziyor, ekip defterine bakıyor, bir deniz biyoloğunun sorusundan yola çıkıyor. Hikâye, yavruların denizi nasıl bulduğunu anlatırken gece karanlığının canlılar için neden önemli olduğunu da düşündürüyor. Okurun seçimleri, Defne'nin önce neyi araştıracağını ve sorunu nasıl çözmeye çalışacağını belirliyor.

Kazanımlar

  • Yavru deniz kaplumbağalarının yuvadan çıkınca ufkun en aydınlık yerine, doğal bir kumsalda da denize yöneldiğini öğrenir.
  • Kumdaki izleri tek tek çizip hepsinin nerede birleştiğine bakarak bir olasılığı kanıtla elemeyi öğrenir.
  • Ekip defteri ve yuva kazığındaki tarih gibi kayıtların, bir sorunun ne zaman başladığını anlamaya nasıl yardım ettiğini fark eder.
  • Yaban hayvanlarını izlerken onlara dokunmamanın, sessiz durmanın ve ışığı kısmanın neden önemli olduğunu düşünür.

Ders alanları: Fen Bilimleri, Çevre eğitimi. Değerler: Doğa sevgisi, Merak, Empati.

Cevap Anahtarı

  1. 1. Ekibin başındaki deniz biyoloğu Aslı Hoca, telefonda anlatır.
  2. 2. Minicik yüzgeç izleri görürler; ama izler denize değil, arkadaki kum tepesine doğru uzanıyordur.
  3. 3. Kum tepesinde, pembe çiçekli ılgın çalılarının yeni kesildiği ve arkadaki yolun göründüğü bir boşlukta birleşir.
  4. 4. Yumurtalar 7 Temmuz'da bırakılmıştır; yumurtalar iki ay kadar sonra açıldığı için yuvanın birkaç gece içinde açılması beklenir.
  5. 5. Ekip defterine göre ilk üç yuvanın yavruları hep denize gitmiştir.
  6. 6. İzleri defterine tek tek çizer; hepsinin kum tepesinde aynı noktada birleştiğini, lambanın ise bambaşka bir tarafta olduğunu görür.

Kelime eşleştirme: 1-b, 2-e, 3-d, 4-f, 5-c, 6-a

Bilgi Köşesi

Yavru deniz kaplumbağaları denizi nasıl bulur?
Yuvadan çıkan yavrular, kum tepelerinin ve kıyı bitkilerinin karadaki koyu siluetinden uzaklaşıp ufkun en aydınlık yerine doğru yürür. Işıklandırılmamış, doğal bir kumsalda en aydınlık ufuk açık denizin üstündedir. (Kaynak: NOAA Fisheries)
Kumsal yakınındaki yapay ışıklar yavru kaplumbağalara nasıl zarar verir?
Kıyıya yakın yapay ışıklar denizin üstündeki doğal aydınlıktan parlak olunca yavruları karaya doğru çeker. Karaya yönelen yavrular yırtıcılara yem olabilir, araçların altında kalabilir ya da yüzme havuzlarında boğulabilir. Sea Turtle Conservancy'ye göre yalnızca Florida'da her yıl yaklaşık 100 bin yavru yapay ışık yüzünden yönünü şaşırıyor. (Kaynak: Sea Turtle Conservancy)
Deniz kaplumbağası yumurtaları ne kadar sürede açılır?
Yumurtalar, güneşin ısıttığı kumun altında yaklaşık 45-60 gün kalır. Yumurtadan çıkan yavrular yüzeye genellikle gece saatlerinde çıkar ve denize yönelir. (Kaynak: Küre Ansiklopedi)
Türkiye'de hangi deniz kaplumbağaları yumurtlar?
Türkiye kıyılarında iribaş deniz kaplumbağası (Caretta caretta) ile yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) yumurtlar. Tarım ve Orman Bakanlığı bu türleri korumak için 20 önemli yuvalama alanı belirlemiştir; 2024'te kıyılarda 10.159 iribaş ve 2.394 yeşil kaplumbağa yuvası bulunmuş, yuvalar kumun altına ve üstüne konan kafeslerle korunmuştur. (Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı)

Sınıfta kullanım: hikâyeyi akıllı tahtada birlikte okuyun, seçim anlarında öğrencilerin oylamasıyla ilerleyin; farklı sonları görmek için ikinci okumada başka seçimler yapın.

menu_bookHikâye sayfası schoolTüm etkinlik kâğıtları