Okuriko Okuriko
auto_fix_high Sihirli Gözlükler
info
text_format Disleksi Modu
Tema
Dil
auto_fix_high Sihirli Gözlükler
Nasıl Çalışır? Daha fazla bilgi al
Giriş

Mahzendeki Serin Rüzgâr: Etkinlik Kâğıdı

9-10 yaş · 4-5. sınıf · Macera · cevap anahtarlı, ücretsiz

Bu hikâye ücretsiz: öğrenciler üye olmadan okuriko.com'da okuyabilir. Akıllı tahtada birlikte okuyup seçim anlarında sınıfça oylama yapabilirsiniz.

Okuriko · Okuduğunu Anlama Etkinlik Kâğıdı 9-10 yaş · 4-5. sınıf

Mahzendeki Serin Rüzgâr

Hikâyeyi oku: okuriko.com/tr/hikaye-oku/mahzendeki-serin-ruzgar/

Adı Soyadı:
Sınıfı:
Tarih:

Hikâyeyi okuduktan sonra soruları cevapla. Sorular, hangi seçimi yaparsan yap herkesin okuduğu başlangıç bölümünden.

1. Okuduğunu Anlama (5N1K)

  1. 1. Kim? Rıza Dede'ye küçükken “aşağı ev” masalını kim anlatırdı?

  2. 2. Ne? Hamdi Usta mahzenin çatlak duvarını söktüğünde duvarın ardında ne çıkar?

  3. 3. Nerede? Nil yaz tatilini nerede geçiriyor?

  4. 4. Ne zaman? Rıza Dede'ye göre böyle eski bir yer bulan kişi ne zamana kadar haber vermelidir?

  5. 5. Neden? Hamdi Usta kiremitleri neden hemen çatıya çıkaramaz?

  6. 6. Nasıl? Nil havanın hangi yöne aktığını nasıl anlar?

2. Kelime Eşleştirme

Her kelimeyi anlamıyla eşleştir. Anlamın harfini kelimenin yanındaki kutuya yaz.

  1. 1. mahzen
  2. 2. balyoz
  3. 3. tülbent
  4. 4. harç
  5. 5. kiriş
  6. 6. değirmen taşı
  • a) Taş kırmak ya da duvar yıkmak için kullanılan, uzun saplı, çok ağır büyük çekiç.
  • b) Buğday gibi taneleri öğütmek için kullanılan, ortası delikli, büyük, yuvarlak ve yassı taş.
  • c) Kum, kireç ya da çimentonun suyla karıştırılmasıyla yapılan, taşları birbirine tutturan macun gibi karışım.
  • d) İnce, hafif, seyrek dokunmuş pamuklu bez; Nil havanın yönünü görmek için ondan bir parça kullanır.
  • e) Evin altında, toprak seviyesinin aşağısında kalan, genellikle serin olan bodrum oda.
  • f) Çatıyı ya da tavanı taşımak için duvardan duvara uzatılan uzun, kalın tahta.

3. Düşün ve Yaz

  1. • İlk seçimde Nil'e önce havanın nereden geldiğini mi araştırttın, yoksa onu hemen muhtara mı gönderdin? Neden o yolu seçtin?

  2. • Hamdi Usta başka bir köye de söz vermiş ve iş uzarsa sözünü tutamayacak. Senin de iki sözün ya da iki işin aynı anda çakıştığı oldu mu? O zaman ne hissettin, ne yaptın?

  3. • Bir yerde çok eski bir şey bulsan ilk kime haber verirdin? Böyle yerleri korumak neden yalnız bulanın değil, herkesin işidir?

  4. • Rıza Dede'nin uydurma sandığı “aşağı ev” masalı gibi, ailende büyüklerinden duyduğun eski bir hikâye var mı? Sence içinde gerçek bir parça olabilir mi?

Etkinlik

Evde bir kapının ya da pencerenin aralığına ince bir kâğıt şerit veya kumaş parçası tutarak havanın hangi yöne aktığına bakın; Nil gibi saati, yeri ve şeridin hangi yöne döndüğünü bir deftere yazıp çizin. Pencere açıkken ve kapalıyken ya da sabah ve akşam aldığınız sonuçları karşılaştırıp aradaki farkı konuşun.

okuriko.com · Sınıfta ve evde kullanmak için çoğaltılabilir. Daha fazla etkinlik kâğıdı: okuriko.com/tr/etkinlik-kagitlari/
Okuriko · Öğretmen ve Veli Sayfası Mahzendeki Serin Rüzgâr

Bu hikâyede çocuklar, dedesinin Kapadokya'daki taş evinde onarım sırasında ortaya çıkan oyma basamakların sırrını Nil'le birlikte araştırıyor: bir tülbent parçasıyla havanın yönünü izliyor, gördüklerini defterine çiziyor, köyün büyüklerini dinliyor. Hikâye, eski bir yer bulunduğunda bunu bildirme sorumluluğunu ve işi uzayan ustanın kaygısını da ciddiye alıyor.

Kazanımlar

  • Bir tülbent parçasıyla hava akımının yönünü gözlemlemeyi ve bu gözlemden yeni bir soru çıkarmayı öğrenir.
  • Basamakların aşınmış ortası gibi izlerden bir yerin geçmişte nasıl kullanıldığını düşünür.
  • Eski bir yapı ya da eser bulunduğunda bunun muhtara veya müzeye bildirilmesi gerektiğini öğrenir.
  • Bir kararın hem kendi merakını hem bir ustanın emeğini hem de herkese ait bir mirası etkileyebileceğini fark eder.

Ders alanları: Sosyal Bilgiler, Fen Bilimleri, Hayat Bilgisi. Değerler: Merak, Sorumluluk, Empati.

Cevap Anahtarı

  1. 1. Annesi anlatırdı; Rıza Dede bu masalı hep uydurma sanmıştı.
  2. 2. Kayaya oyulmuş karanlık bir ağız ve oradan aşağı inen taş basamaklar çıkar.
  3. 3. Dedesi Rıza Dede'nin onarılmakta olan yüz yıllık taş evinde geçiriyor.
  4. 4. Üç gün içinde muhtara ya da müzeye haber vermelidir.
  5. 5. Evin ön duvarını taşıyan mahzen duvarı çatlamıştır; o sağlamlaşmadan ağır kiremitler yukarı çıkarılamaz.
  6. 6. Dedesinin eski tülbendinden kesilmiş bir parçayı deliğin ağzına tutar ve parçanın dışarı, mahzene doğru dalgalandığını görür.

Kelime eşleştirme: 1-e, 2-a, 3-d, 4-c, 5-f, 6-b

Bilgi Köşesi

Yerin altındaki bir boşluktan yazın neden serin hava eser?
Mağaraların ve yeraltı boşluklarının sıcaklığı, yüzeyin yıllık ortalama sıcaklığına yakın kalır; bu yüzden yazın dışarıdan serindir. Ağızları farklı yüksekliklerde olan bir boşlukta sıcaklık farkı hava akımı yaratır: kışın soğuk hava alttaki ağızdan girip ılık havayı üstteki ağızdan dışarı iter, yazın ise akış tersine döner. Buna baca etkisi denir. (Kaynak: NCKRI (ABD Ulusal Mağara ve Karst Araştırma Enstitüsü))
Kapadokya'da insanlar kayaya nasıl bu kadar çok yer oyabilmiş?
Erciyes, Hasandağı ve Göllüdağ yanardağlarının püskürttüğü küller bölgede birikerek yumuşak bir tüf tabakası oluşturdu. Bu taş ocaktan çıktığında kolay işlenir, havayla temas edince sertleşir. Bu yüzden bölgede kayaya oyulmuş evler, güvercinlikler, sığınaklar ve Derinkuyu, Kaymaklı gibi yeraltı şehirleri vardır. (Kaynak: Vikipedi)
Derinkuyu Yeraltı Şehri nasıl bulundu?
Nevşehir'deki Derinkuyu Yeraltı Şehri, 1963'te bölgede yaşayan birinin, evini onarırken bodrumundaki bir duvarı yıkıp ardında gizli bir oda bulmasıyla yeniden ortaya çıktı. Yaklaşık 85 metre derinliğe inen şehir, hayvanlarıyla birlikte 20.000 kadar kişiyi barındırabilecek büyüklüktedir. (Kaynak: Vikipedi (İngilizce))
Eski bir yapı ya da tarihî eser bulan kişi ne yapmalıdır?
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na göre kültür varlığı bulan ya da arazisinde böyle bir varlık olduğunu öğrenen kişi, bunu en geç üç gün içinde en yakın müze müdürlüğüne, köyde muhtara ya da başka yerlerde mülki idare amirine bildirmek zorundadır. Muhtar da durumu aynı gün en yakın mülki amire iletir. (Kaynak: Lexpera (2863 sayılı Kanun, madde 4))

Sınıfta kullanım: hikâyeyi akıllı tahtada birlikte okuyun, seçim anlarında öğrencilerin oylamasıyla ilerleyin; farklı sonları görmek için ikinci okumada başka seçimler yapın.

menu_bookHikâye sayfası schoolTüm etkinlik kâğıtları